Bruksizm – co warto rozróżnić?

Bruksizm może występować podczas snu lub w ciągu dnia. U części osób nie powoduje dolegliwości, u innych wiąże się z bólem żuchwy, napięciem mięśni żucia, bólami głowy, uszkodzeniem zębów albo uczuciem zmęczenia szczęki.

Przyczyny i czynniki ryzyka są złożone. NIDCR wskazuje m.in. stres i inne czynniki psychospołeczne, predyspozycje rodzinne, używki, kofeinę oraz niektóre leki. Dlatego fizjoterapia jest tylko jednym z możliwych elementów opieki.

Kiedy warto umówić konsultację?

• zaciskaniu zębów towarzyszy ból lub zmęczenie mięśni żucia
• rano pojawia się sztywność szczęki lub ból skroni
• występuje ograniczenie lub dyskomfort przy szerokim otwieraniu ust
• dentysta rozpoznał ślady przeciążenia i równolegle występują dolegliwości mięśniowo-stawowe

Jak wygląda ocena fizjoterapeutyczna?

Badanie skupia się na dolegliwościach i funkcji narządu żucia. Sam fakt zaciskania zębów nie przesądza o potrzebie fizjoterapii – znaczenie ma ból, ograniczenie ruchu, przeciążenie tkanek i wpływ objawów na codzienne funkcjonowanie.

• zakres otwierania ust i tor ruchu żuchwy
• reakcja mięśni żucia na ucisk i ruch
• nawyki zaciskania w ciągu dnia
• współwystępowanie bólu głowy, twarzy lub szyi

Co może obejmować postępowanie?

Fizjoterapia może obejmować edukację, zmianę nawyków dziennych, ćwiczenia ruchowe, terapię manualną i – gdy jest to zasadne – pracę z odcinkiem szyjnym. U osób z bruksizmem dziennym szczególnie ważne bywa rozpoznawanie momentów nieświadomego zaciskania.

Jeżeli problem dotyczy przede wszystkim bruksizmu sennego, potrzebna może być szersza ocena obejmująca sen, leki, używki oraz konsultację stomatologiczną lub lekarską.

Czego nie należy oczekiwać po jednej wizycie?

Fizjoterapia nie daje podstaw do obietnicy „wyleczenia bruksizmu” w określonej liczbie wizyt. Realnym celem jest zmniejszenie dolegliwości mięśniowo-stawowych, poprawa funkcji i pomoc w zarządzaniu czynnikami, na które pacjent ma wpływ.

Źródło: NIDCR – Bruxism