Co oznacza TMD?

Termin TMD (temporomandibular disorders) obejmuje wiele różnych zaburzeń powodujących ból albo dysfunkcję stawu skroniowo-żuchwowego i mięśni odpowiedzialnych za ruch żuchwy. Sam skrót TMJ oznacza staw, a nie rozpoznanie choroby.

Do objawów, które mogą pojawiać się w TMD, należą m.in. ból żuchwy lub okolicy przed uchem, bolesność mięśni żucia, ograniczenie albo zaburzenie ruchu żuchwy oraz niektóre rodzaje bólu głowy. Dźwięki w stawie bez bólu są częste i same w sobie nie muszą oznaczać potrzeby leczenia.

Kiedy warto skonsultować objawy?

• ból utrzymuje się lub nawraca,
• otwieranie ust staje się ograniczone albo bolesne,
• żuchwa blokuje się lub trudno nią poruszać,
• ból utrudnia jedzenie, mówienie lub ziewanie,
• objawy pojawiły się po urazie albo zabiegu.

Jak wygląda diagnostyka?

Rozpoznanie TMD nie powinno opierać się wyłącznie na pojedynczym objawie. Lekarz lub dentysta może ocenić historię dolegliwości, zbadać głowę, szyję, twarz i żuchwę, a w wybranych przypadkach zlecić badanie obrazowe. Fizjoterapeuta ocenia przede wszystkim funkcję ruchową i tkanki, a gdy obraz objawów wykracza poza zakres fizjoterapii, kieruje do odpowiedniego specjalisty.

Jaką rolę ma fizjoterapia?

Według NIDCR leczenie TMD powinno zaczynać się od metod prostych, zachowawczych i odwracalnych. Fizjoterapia może obejmować edukację, ćwiczenia oraz terapię manualną. Celem jest poprawa funkcji i zmniejszenie dolegliwości, nie trwała zmiana zgryzu.

Przeglądy badań wskazują, że terapia manualna i ćwiczenia mogą być pomocne u części pacjentów, ale efekty zależą od rodzaju TMD oraz cech konkretnej osoby. Dlatego plan powinien być indywidualny.

Czego nie należy obiecywać?

Nie istnieje jedna technika, która leczy wszystkie TMD. Aktualne materiały NIDCR przestrzegają przed pochopnym stosowaniem procedur nieodwracalnie zmieniających zgryz, zęby lub staw, gdy nie ma ku temu jasnych wskazań.

Źródła: NIDCR – TMD; NIDCR – Summary of TMD treatment.